Brand Hero

Lakeland Europe Blog – Polski

Lakeland Europe Blog Lakeland Europe Blog – Français Lakeland Europe Blog – Deutsch Lakeland Europe Blog – española Lakeland Europe Blog – Italiano Lakeland Europe Blog – Nederlands Lakeland Europe Blog – Polski
 English  Français  Deutsch  española  Italiano  Nederlands  Polski

Dlaczego odzież typu 3 i 4 musi mieć konstrukcję ze szwem uszczelnianym, a NIE ze szwem lamowanym?

Ostatnio zauważyliśmy na rynku europejskim przynajmniej jeden przypadek odzieży ze szwami lamowanymi i ponoć certyfikowanej jako typ 4 zgodnie z normą EN 14605. Istnieje kilka powodów, dla których nie jest to właściwe i doradzalibyśmy użytkownikom wystrzegać się takich wyrobów; odzież typu 3 i 4 powinna mieć uszczelniane szwy, a szew lamowany nie szczelnym szwem.

Generalnie w jednorazowej odzieży roboczej chroniącej przed chemikaliami stosuje się cztery typy szwów. „Owerlokowe” (tj. szyte), „lamowane”, „zgrzewane” (ultradźwiękowo lub w inny sposób) oraz „szyte i podklejone taśmą”. Tylko dwa ostatnie typy, szwy „zgrzewane” oraz „szyte i podklejone taśmą”, zapewniają szczelność przed płynami. Szwy owerlokowe i lamowane NIE zapewniają szczelności, ponieważ oba te typy zawierają dziurki, przez które przechodzi nić i przez które mogą przenikać lub przeciekać zanieczyszczenia.

Polish_-_bound_seam_construction_image.jpgW szczególności szew lamowany wywołuje pewne zamieszanie. W tym typie szwu dwa kawałki tkaniny łączy się na „styk”, oba brzegi tkanin owija się osobnym paskiem tkaniny i przeszywa wzdłuż całego szwu. Choć niewątpliwie jest to rozwiązanie lepsze od standardowego szwu owerlokowego, nie jest to jednak szczelny szew, ponieważ nadal ma dziurki po szyciu – przez te otworki może przedostawać się płyn lub pył – zwłaszcza jeśli szew podlega naprężaniu i dziurki „otwierają się”, zapewniając jeszcze swobodniejsze przenikanie. Poza tym sama nić może stanowić możliwą drogę przenikania płynu, ponieważ często ma znakomite właściwości przesączające.

To ważna kwestia, bo choć przed 2005 rokiem na rynku była pewna ilość odzieży typu 4 skonstruowanej ze szwami lamowanymi, to od 2005 roku odzież taka została wycofana – z przyczyn, które za chwilę staną się oczywiste. Niedawno jednak dowiedzieliśmy się w Europie o przypadkach wyrobów ze szwami lamowanymi, zwykle importowanych od azjatyckich producentów i ponoć certyfikowanych jako typ 4. To niebezpieczne. Jest kilka ważnych powodów, dla których szwy lamowane POWINNY, i przynajmniej jeden praktyczny, wynikający z normy, dla którego szwy lamowane SĄ wyłączone ze stosowania w odzieży typu 3 i 4.

Dlaczego szwy lamowane POWINNY być wykluczone w konstrukcji odzieży typu 3 i 4

Bound_seam.jpgPodstawowym dopuszczalnym przeznaczeniem odzieży typu 3 i 4 jest ochrona przed niebezpiecznymi płynnymi substancjami chemicznymi. Najczęściej są to zwykle chemikalia stwarzające wyższe zagrożenie; takie, w przypadku których konsekwencje zawodnej ochrony, nawet przy małych ilościach, mogą być stosunkowo poważne („zawodna ochrona” oznacza tu przeniknięcie płynu). Natomiast typ 6 stosuje się zwykle przy pracy z takimi płynami, jak farby i lakiery w aerozolu, w przypadku których konsekwencje zawodnej ochrony są stosunkowo niewielkie, więc nieuszczelniony szew jest dopuszczalny. Biorąc pod uwagę, że zastosowanie obu typów, 3 i 4, łączy się z całkowitym przemoczeniem odzieży (główna różnica dotyczy ciśnienia i charakteru rozpylonej cieczy), wydaje się niedopuszczalnie wysokim ryzykiem stosowanie lamowanego szwu tam, gdzie konsekwencje przeniknięcia nawet stosunkowo małych ilości mogą być poważne.

stitched_and_taped_seam.jpgDlatego zawsze zalecaliśmy, że odzież typu 3 lub 4 powinna być konstruowana z uszczelnionym szwem. Aż do ostatniej poprawki normy EN 14605 dotyczącej odzieży typu 3 i 4 w 2005 roku kwestia ta była przedmiotem sporu. Wcześniej jedynym aspektem wymaganych badań, na który mogła wpłynąć konstrukcja szwu odzieży (z wyjątkiem wytrzymałości szwu), był test „typu” gotowej odzieży, w którym na odzież rozpyla się płyn, dobierając odpowiednio sposób rozpylenia i ciśnienie w zależności od tego, czy test dotyczy typu 3, czy typu 4. W ten sposób ocenia się zachodzące przenikanie. W pewnych przypadkach badanie to faktycznie pozwalało NIEKTÓRYM wyrobom odzieżowym ze szwem lamowanym na pozytywne przejście testu dla typu 4… i pewna ilość takiej odzieży była na rynku - choć chyba należałoby tu mówić raczej o szczęściu niż o dobrym planowaniu czy konstrukcji odzieży. Jednak od zmiany normy w 2005 roku uszczelnione szwy stały się wymogiem narzuconym przez normę – nawet jeżeli wymóg ten jest raczej dorozumiany niż wyraźnie określony.

Dlaczego szwy lamowane SĄ (obecnie) wykluczone w konstrukcji odzieży typu 3 i 4

Jedna z poprawek wprowadzonych w aktualizacji normy z 2005 roku dotyczyła wymogów testów przepuszczalności szwów dla substancji chemicznej. Szczegóły zawiera punkt 4.2:-

polish_-_en_14605_excerpt_clause_4.11_image_1.jpg

[Uwaga: Odniesienie: EN 463 i EN 468: w czasie obowiązywania tej normy były to normy dla testów odporności gotowej odzieży na ciecze (testu strumienia cieczy i testu rozpylonej cieczy). Obecnie zostały one zastąpione numerami testów EN ISO 17491-3:2008 oraz EN ISO 17491-4:2008+A1:2016, choć same testy nie zmieniły się. Test EN 14605 obecnie jest w trakcie przeglądu i odniesienia zostaną zaktualizowane, kiedy opublikowana zostanie poprawiona wersja.]

Zaznaczono kluczowe fragmenty. Odniesienie do uwagi EN 14325:2003, punkt 4.11. EN 14325 to norma, która określa wszystkie klasy odporności.

Polish_-Clause_4.11_-_excerpt_from_EN_14325.jpg

Podsumujmy, co wynika z tych punktów.

1) Norma EN 14605 dla typu 3 i 4 mówi, że wszelkie szwy „eksponowane podczas użytkowania” należy badać pod względem odporności na przenikanie płynów zgodnie z punktem 4.11 normy 14325. Które szwy są „eksponowane podczas użytkowania”? Ze względów praktycznych możemy przyjąć, że wszystkie… nie wydaje mi się, by ktokolwiek chciał oprzeć ochronę przed niebezpiecznymi chemikaliami na gwarancji, że ŻADEN kombinezon czy element ubioru nie jest NIGDY „eksponowany podczas użytkowania”!

2) W teście odporności na przenikanie trzeba uzyskać przynajmniej klasę 1 – czyli >10 minut. (Można by się spierać, że zdanie to dotyczy wyłącznie wymogu dla odzieży PB (częściowa ochrona ciała) – ale byłaby to manipulacja normą – jaki sens miałoby spełnianie wymogów minimum klasy 1 przez szwy w wyrobach zapewniających częściową ochronę ciała, gdyby pełna odzież musiała uzyskać jedynie odporność poniżej niż 10 minut?

3) Proszę zauważyć, że żadna norma nie określa konkretnej substancji chemicznej do przeprowadzania testów. Zatem testy można przeprowadzić na DOWOLNEJ substancji chemicznej i choć większość renomowanych producentów przeprowadza testy przenikania przy użyciu gamy różnych substancji chemicznych, norma w istocie wymaga jedynie, by przetestowano JEDNĄ substancję i uzyskano minimum klasę 1 odporności.

Krótko mówiąc, norma EN 14605 typ 3 i 4 wymaga, by tkaninę ORAZ szew poddać testowi odporności na przenikanie przy użyciu co najmniej 1 substancji chemicznej i uzyskać minimum klasę 1 odporności, czyli ponad 10 minut. Właśnie tutaj pojawia się kwestia konstrukcji szwu. Jak opisaliśmy, szew lamowany nie jest szczelny; ma dziurki po szyciu. Niemożliwe jest, by nieuszczelniony szew uzyskał klasę 1 w teście odporności na przenikanie przy użyciu jakiejkolwiek substancji chemicznej i w jakichkolwiek warunkach. Szew lamowany nie może po prostu spełnić tego wymogu; ipso facto żadna odzież ze szwami lamowanymi nie może być certyfikowana jako typ 3 ani 4.

Wniosek

Z tego właśnie powodu po wprowadzeniu poprawki z 2005 roku normy dla typu 3 i 4 istniejąca odzież typu 4 ze szwami lamowanymi została wycofana z rynku i z tego powodu nie powinno być obecnie na rynku ŻADNEJ odzieży ze szwami lamowanymi certyfikowanej jako typ 4. Odzież, która podobno się pojawia, musiała zostać nieprawidłowo certyfikowana i należy jej unikać.

Jest też i drugi wniosek: od 2005 roku wszystkie wyroby odzieżowe typu 3 i 4 muszą przejść test odporności szwu na przenikanie z użyciem przynajmniej jednej substancji chemicznej i uzyskać w nim przynajmniej klasę 1. Warto byłoby upewnić się, że w taki sposób została przebadana odzież, której używasz. W końcu jaki sens miałoby sprawdzanie testów przenikania tkaniny, gdyby nic nie wskazywało, by szew zapewniał podobny stopień ochrony?

© 2016 Lakeland Inc. All Rights Reserved.